महामन्त्री उम्मेदवार नैनसिंहको महाधिवेशन प्रतिनिधिलाई खुला पत्र : ‘कांग्रेसले फेरि सुन्न सिक्नुपर्छ’
आदरणीय महाधिवेशन प्रतिनिधिज्यू,
जय नेपाल !
कहिलेकाहीँ इतिहास हाम्रो अगाडि किताब बनेर खुल्दैन, जिम्मेवारी बनेर उभिन्छ।
नेपाली कांग्रेस आज त्यही जिम्मेवारीको घडीमा छ।
हामीले धेरै संघर्ष पार गरेका छौँ। धेरै जित देखेका छौँ। पराजय, विभाजन, पुनर्मिलन, आशा र निराशाका अनेक घुम्ती पार गर्दै यहाँसम्म आइपुगेका छौँ। समयले हामीलाई धेरै कुरा दिएको छ, धेरै कुरा खोसेको पनि छ। एउटा कुरा भने अझै हाम्रो हातमा सुरक्षित छ, लोकतन्त्रप्रतिको विश्वास र कांग्रेसलाई अझ राम्रो बनाउने सम्भावना।
महाधिवेशनको यो क्षणमा म त्यही सम्भावनाबारे सोचिरहेको छु।
देश बदलिएको छ। मानिसको सोच बदलिएको छ। राजनीति हेर्ने आँखाहरू बदलिएका छन्। हिजो भाषण सुन्ने नागरिक आज परिणाम खोज्छ। हिजो नेतृत्वलाई टाढाबाट हेर्ने युवा आज प्रश्न गर्छ। हिजो अवसर पर्खेर बस्ने पुस्ता आज आफ्नो ठाउँ आफैँ खोज्न निस्किएको छ।
यस्तो समयमा कांग्रेस पुरानो स्मृतिमा थामिएर बस्न सक्दैन। इतिहासलाई काँधमा बोकेर अघि बढ्नुपर्छ, इतिहासको छायामा बसेर होइन।
मेरो राजनीतिक यात्राले मलाई एउटा कुरा गहिरो गरी सिकाएको छ। देशलाई बुझ्न नक्सा हेरेर पुग्दैन, मानिस भेट्नुपर्छ। गाउँको धुलो छुनुपर्छ। मधेसको गर्मी महसुस गर्नुपर्छ। पहाडको दूरी बुझ्नुपर्छ। हिमालको मौनता सुन्नुपर्छ। शहरको बेचैनी बुझ्नुपर्छ। विदेशिन लागेको युवाको आँखा हेर्नुपर्छ। खेतमा पसिना बगाउने किसानको हात समाउनुपर्छ।
नेपाल धेरै कथाले बनेको देश हो।
त्यसैले कांग्रेस पनि धेरै आवाज, धेरै अनुभव, धेरै पहिचान र धेरै आकांक्षाको साझा घर बन्नुपर्छ।
कसैले आफ्नो थरका कारण आफू सानो ठान्न नपरोस्। कसैले आफ्नो भूगोलका कारण आफू टाढा ठान्न नपरोस्। कसैले आफ्नो भाषा, लिङ्ग, समुदाय, अवस्था वा आर्थिक हैसियतका कारण पार्टीभित्रको ढोका साँघुरो देख्न नपरोस्।
दलित समुदायको सम्मान हाम्रो राजनीतिक संस्कारमा देखिनुपर्छ। मधेसको आवाज देशकै आवाजजस्तो सुनिनुपर्छ। आदिवासी जनजातिका भाषा र संस्कृतिलाई राष्ट्रिय सम्पत्तिको आत्मीयता मिल्नुपर्छ। थारू, मुस्लिम, अल्पसंख्यक, पिछडिएका क्षेत्र र अपाङ्गता भएका नागरिकको अनुभव पार्टीको निर्णयमा पुग्नुपर्छ। महिलाको नेतृत्वलाई अवसरको कृपा होइन, स्वाभाविक अधिकारका रूपमा स्वीकार गर्नुपर्छ।
समावेशिता कागजमा राम्रो देखिने शब्द होइन। यो कसैले आफू पराइ छु भन्ने महसुस नगर्ने अवस्था हो।
पुस्ताबीचको सम्बन्ध पनि आज फेरि बुझ्नुपर्ने विषय बनेको छ।
हामीभन्दा अघिल्लो पुस्ताले संघर्षको ताप बोकेको छ। आजको पुस्ताले बदलिँदो संसारको गति बोकेको छ। एउटाले लोकतन्त्र जोगायो, अर्कोले लोकतन्त्रलाई अझ उपयोगी, आधुनिक र परिणाममुखी बनाउन खोजिरहेको छ।
यी दुई पुस्ताबीच दूरी होइन, आत्मीय संवाद चाहिन्छ।
अग्रजको अनुभवलाई सम्मान गर्दै नयाँ पुस्ताको बाटो खुला गर्न सकियो भने कांग्रेसको यात्रा अझ बलियो हुन्छ। इतिहास र भविष्यबीच पुल बनाउन सक्ने राजनीति नै दीर्घकालीन हुन्छ।
आज नागरिकसँगको सम्बन्ध पनि गम्भीर पुनर्विचारको विषय बनेको छ।
किसान किन निराश छ? युवा किन देश छोड्दैछ? उद्यमी किन थाकेको छ? श्रमिक किन असुरक्षित छ? शिक्षक किन चिन्तित छ? मध्यमवर्ग किन भविष्यलाई लिएर डराएको छ? गाउँ किन रित्तिँदै छ?
यी प्रश्न कुनै भाषणका विषय होइनन्। यी घरघरका जीवन हुन्।
राजनीति यिनै जीवनबाट टाढा भयो भने जनताको मन पनि टाढिन्छ।
पछिल्ला वर्षहरूले कांग्रेसलाई यही पाठ दिएका छन्। विश्वास कमाउन वर्षौँ लाग्छ, गुमाउन धेरै समय लाग्दैन। हामीबाट टाढिएका नागरिकलाई दोष दिएर केही हात लाग्दैन। उनीहरू किन टाढिए भन्ने कुरा बुझ्नुपर्छ। आफ्ना गल्ती हेर्न सक्ने साहस संस्थाको कमजोरी होइन, परिपक्वताको परिचय हो।
कांग्रेसले फेरि सुन्न सिक्नुपर्छ।
कार्यकर्तालाई पनि, नागरिकलाई पनि, आलोचकलाई पनि, नयाँ पुस्तालाई पनि।
पार्टीभित्र अहिले फरक धार छन्। मन दुखेका छन्। असन्तोष छन्। त्यही असहमतिलाई शत्रुता बन्न नदिने संस्कार नै कांग्रेसको शक्ति हो।
प्रतिस्पर्धा सकिएपछि सम्बन्ध बाँकी रहोस्। नेतृत्व फेरिँदा इतिहास मेटिन नपरोस्। नयाँ पुस्ता अघि बढ्दा अग्रजको योगदान ओझेल नपरोस्। फरक मत राख्ने कार्यकर्ताले पनि आफूलाई यही घरको मानिस ठानिरहन सकोस्।
एकता भाषणबाट आउँदैन। व्यवहारबाट आउँछ।
महामन्त्रीको जिम्मेवारीलाई मैले यसै भावबाट बुझेको छु।
देशभर फैलिएको संगठनको धड्कन सुन्ने ठाउँ। केन्द्र र कार्यकर्ताबीचको दूरी घटाउने ठाउँ। निर्णयलाई कामसँग जोड्ने ठाउँ। ज्ञान, अनुभव र क्षमताको सदुपयोग गर्ने ठाउँ। संगठनमा न्यायको अनुभूति बढाउने ठाउँ।
महामन्त्रीको कार्यालय एउटा कोठा जस्तो नहोस्। देशका टाढा टाढाका कार्यकर्ताले आफ्नो कुरा त्यहाँसम्म पुग्छ भन्ने भरोसा गर्न सकून्। पार्टीका निर्णय कागजमा बसेर नरोकिन्। कामको हिसाब होस्। जिम्मेवारीको अर्थ होस्। संगठनले आफ्नै कमजोरी चिन्न सकोस्।
देशले आज यस्तो कांग्रेस खोजिरहेको छ, जो सरकारमा हुँदा उत्तरदायी होस्, प्रतिपक्षमा हुँदा निर्भीक होस्, राष्ट्रिय संकटमा संयमित होस्, लोकतन्त्र र संविधानका प्रश्नमा स्पष्ट होस्, सामाजिक न्यायप्रति संवेदनशील होस्, राष्ट्रिय एकताका प्रश्नमा फराकिलो होस्।
हामीले धेरै इतिहास बनाएका छौँ।
अब नागरिकको जीवनमा देखिने परिणाम बनाउनुपर्छ।
स्वतन्त्रता प्राप्त भएको छ, अवसर अझै समान छैन। संविधान बनेको छ, यसको अनुभूति सबैको जीवनमा बराबर पुगेको छैन। राजनीतिक परिवर्तन भएको छ, जनविश्वासको यात्रा अझै पूरा भएको छैन।
हाम्रो पुस्ताको काम यिनै अधुरा अध्यायसँग जोडिएको छ।
मेरो यात्रा सुदूरपश्चिमबाट सुरु भयो। बाटोले विस्तारै देश देखायो। देश जति देख्दै गएँ, जिम्मेवारी त्यति ठूलो देखिँदै गयो। संगठन जति बुझ्दै गएँ, कांग्रेसलाई अझ व्यवस्थित, अझ अध्ययनशील, अझ संवेदनशील र अझ परिणाममुखी बनाउनुपर्ने आवश्यकता त्यति स्पष्ट हुँदै गयो।
आज म यही अनुभवसँग उभिएको छु।
महाधिवेशन सकिन्छ। पदहरू बाँडिन्छन्। समाचार फेरिन्छन्। समय अघि बढ्छ।
तर आउने पुस्ताले हामीलाई कुनै दिन एउटा प्रश्न सोध्नेछ।
तपाईंहरूको समयमा कांग्रेस कस्तो भयो?
त्यो दिन हाम्रो उत्तर कामले दिनुपर्छ।
हामीले मनहरू जोड्यौँ भन्न सकौँ।
हामीले नयाँ पुस्तालाई बाटो खोल्यौँ भन्न सकौँ।
हामीले अग्रजको सम्मान जोगायौँ भन्न सकौँ।
हामीले विविध नेपाललाई अझ नजिक ल्यायौँ भन्न सकौँ।
हामीले कांग्रेसलाई फेरि नागरिकको मनसँग जोड्यौँ भन्न सकौँ।
त्यो उत्तर लेख्ने समय अहिले हाम्रो हातमा छ।
जय नेपाल !
तपाईकै,
नैनसिंह महर
महामन्त्री उम्मेदवार
नेपाली कांग्रेस
